Doornenburger schrijft boek over Betuwse streektaal
DOORNENBURG - Herman Buurman uit Doornenburg is bezig een boek af te ronden over de streektaal van Betuwnaren. Het boek 'Op de blotes ien de nattes' telt 240 bladzijden met 400 gezegden, 14 verhalen en 4.400 woorden met vertaling. Vwo-leerlingen van het OBC hebben zijn geschreven streektaal verbeeld in tekeningen.
"Als kind ben ik opgegroeid in een tijd waarin thuis en op straat haast iedereen de streektaal sprak. Ik werd er als het ware mee overgoten." Herman groeide op in Gendt waar de voertaal Gendts was. "Die heb ik in al die jaren op mijn harde schijf opgeslagen", aldus Buurman.
Het boek beslaat het taalgebied in de Over-Betuwe. Vroeger had elke dorp een eigen taal. Naarmate mensen mobieler werden, vervaagde de taalgrenzen. Toch bestaan er nog steeds nuanceverschillen. "Door discussie hierover blijft het onderwerp boeien. Maar krang of binnestebute, ruum of wied, umslagdoek of pakdoek, het behoort allemaal tot onze streektaal. Zolang wij maar begrijpen dat met een putje koffie, een bèkske koffie en een kumke koffie of leut overal in de buurt hetzelfde wordt bedoeld. Dan valt het allemaal wel mee."
Streektaal is meer een spreektaal. De lange ij wordt vaak als ie uitgesproken, de aa wordt ao. Waol en Raolt zijn voor Westerlingen lastige klanken um uut te sprèke. De n van een woord wordt meestal niet uitgesproken. Betuws is rijk gevuld met verkleinwoorden. Een smeermiddel, zegt Buurman. "De taal klinkt door die verkleinwoorden dan ook soepel en gezellig."
Buurman pretendeert niet dat zijn boek een leidraad is voor het schrijven van de Betuwse streektaal. Volgens hem bestaat er geen eenduidige schrijfwijze. Bij een gesproken dialect gaat het om de klank. Iedereen mag het op zijn eigen wijze schrijven. Bij een geschreven tekst is het belangrijk dat het begrijpelijk overkomt. Zelf heeft hij gekeken naar een consequente schrijfwijze.
Het verzamelboek is binnenkort door voorinschrijving te bestellen bij de infobalies van Albert Heijn in Bemmel, Gendt en Huissen en via e-mail: [email protected] .
De prijs is vijfentwintig euro waarvan drie euro gaat naar de stichting Providentia. De verkoop start in juni tijdens het Gendtse Kersenfeest.
