Een nieuw graf voor een verloren (o)pa

Wim Jansen is de 52 jarige kleinzoon van Toon Jansen. Wim was lange tijd op zoek naar Toon.

Wim Jansen is de 52 jarige kleinzoon van Toon Jansen. Wim was lange tijd op zoek naar Toon.

Toon raakte op 2 oktober 1944 in de Wijngaarden in Huissen levensgevaarlijk gewond bij het fatale bombardement. Pa Jansen werd destijds door zijn zoontjes in grote paniek en chaos op een kruiwagen naar een Duitse ziekenwagen gebracht.

Het drama leek geen grenzen te kennen, omdat ook nog het zoontje Herman dodelijk werd getroffen. De 6 jarige Herman werd in het Massagraf begraven.

Opa stierf nagenoeg zeker op dezelfde dag aan de verwondingen.

Uit politierapporten bleek nu, dat hij in Dieren lag begraven als naamloos burger. Alle reden om iets te doen aan het ontbreken van een tastbare markering voor dit Betuwse oorlogsslachtoffer.

In samenwerking tussen diverse partijen, zoals de familie, de beheerder in Dieren, de BIG en het Exoduscomité werd gewerkt aan een "symbolische terugkeer" van Toon Jansen.

In december 2012 werd aarde uit het graf genomen en in een aangepast kistje geplaatst.

Op vrijdagmiddag 22 maart jongstleden werd het kistje in de grond, nabij de herinneringszerk, geplaatst tijdens een respectvolle ceremonie.
De familie Jansen was, samen met andere belangstellenden, in groten getale aanwezig. Tevens werd de Herinneringszerk onthuld. De tekst daarop geeft duidelijkheid:

Hierbij wordt verwezen naar de naaste familie, die als blijk van liefde Antoon symbolisch herbegraven heeft naast de tastbare herdenkingsplek. Maar ook, dat hij als het ware weer terug is bij zijn dierbare zoontje, die in het nabijgelegen Massagraf ligt.

Na de onthulling werd de zegen gegeven door pastor Peters. Een minuut stilte, gevolgd door de "Last Post" bezegelden het 69 jaar durende gevecht van "pijn met pijn".

Exodus voorzitter Martien van Hemmen benadrukte in zijn woord, dat het bombardement diepe wonden heeft gemaakt, maar dat het Massagraf ook inspiratie kan geven, evenals de andere herdenkingsplekken. Hij prees de aanwezigheid van de jeugdigen. Stil staan bij hetgeen in 1944 gebeurde betekent ook, dat we ons realiseren, dat de betreffende families daarna nog eens circa 8 maanden huis en haard moesten verlaten.

De evacuatie maakte het rouwen bijna onmogelijk. Na terugkomst in de zomer 1945 moest iedereen er weer hard tegen aan: de wederopbouw stond een rouwverwerking wederom in de weg.

Voor erkenning van leed en verdriet is het nooit te laat, zo bleek uit de dankbare en emotionele reacties.

Het kistje grafaarde, met de te onthullen Herinneringszerk

Het moment waarop het kistje aan de aarde is toevertrouwd

(Foto's archief Exoduscomité )