Van leegstand naar woonruimte: 7.500 nieuwe woningen in Gelderland

Gelderland maakt van leegstand woonruimte. Tussen 2015 en 2025 zijn met steun van provincie Gelderland 7.500 woningen gerealiseerd door bestaande panden een tweede leven te geven.

In de komende maanden komen daar nog eens 1.400 extra woningen bij.

Oude scholen, kantoren en fabriekshallen zijn omgevormd tot woningen, ontmoetingsplekken en maatschappelijke voorzieningen. Zo helpt de provincie de woningnood te verlichten en dorpen en steden leefbaar te houden.

Dirk Vreugdenhil, gedeputeerde Wonen: “Door leegstand slim te benutten, creëren we niet alleen extra woningen, maar versterken we ook de leefbaarheid in buurten en dorpen. Dat is een kans die we samen moeten grijpen.”

Via het programma SteenGoed Benutten helpt de provincie gemeenten bij het herbestemmen van leegstaand vastgoed. Vaak ontbrak het aan mensen of middelen om plannen uit te voeren; met provinciale steun lukte dat wel. De aanpak leverde tot nu toe 7.500 nieuwe woningen op, waarvan 40% sociaal en 25% betaalbaar, naast functies als multifunctionele centra, musea en zorgvoorzieningen.

Het voormalige NYMA-terrein is herontwikkeld tot een gebied voor creatief ondernemerschap, sport, cultuur en evenementen. Dankzij een bijdrage van €500.000 uit de provinciale subsidie en aanvullend geld van de gemeente kon de financiering rondkomen. Ondernemers van de nabijgelegen Honig-locatie verhuisden naar NYMA, waardoor daar ruimte ontstond voor de bouw van 750 woningen.

Ook kleinere kernen profiteren. In Nieuw-Dijk kreeg een lokaal initiatief een impuls. Op de plek van de voetbalvereniging komt een nieuw multifunctioneel gebouw voor alle verenigingen. Daarnaast worden 17 nieuwe woningen gebouwd, onder meer voor starters. De kerk krijgt een nieuwe functie voor cultuur en welzijn, en de pastorietuin verandert in een groen dorpspark dat de leefbaarheid versterkt.

Door vroegtijdig samen te werken met gemeenten weet de provincie welke gebouwen binnenkort leegkomen. Zo kunnen projecten sneller van start. De gemeente Lingewaard weet bijvoorbeeld dat de komende jaren 21 maatschappelijke panden vrijkomen, zoals scholen of bibliotheken. In plaats van pand voor pand te bekijken, wordt nu een samenhangend plan ontwikkeld. Zo kan worden bepaald welke gebouwen geschikt zijn voor wonen, zorg of andere functies. In 2024 stonden er 430 scholen, bibliotheken en andere maatschappelijke panden leeg in Gelderland. Deze panden een nieuwe toekomst geven is een van de oplossingen voor de woningnood.

Het uitgangspunt is: niet slopen tenzij. De panden vertellen vaak iets over de plek, bijvoorbeeld over een industrieel verleden of het verhaal van een dorp. De provincie wil dat karakter graag behouden. Ook is het hergebruiken van gebouwen duurzamer dan nieuwbouw, zeker nu materialen schaars zijn en CO₂-uitstoot omlaag moet.

Tussen 2015 en 2025 steunde de provincie 283 projecten in 48 van de 51 Gelderse gemeenten. Hergebruik van gebouwen wordt steeds belangrijker door ruimtegebrek, stikstofbeperkingen en woningnood. De provincie blijft zich inzetten om meer leegstaande panden te benutten voor extra woningen en om de leefbaarheid in stad en dorp te versterken. In de komende maanden verwacht Gelderland ruim 1.400 extra woningen te realiseren via transformatie.

Meer informatie en voorbeelden vind je op de website: 10 jaar SteenGoed benutten